Człowiek walczy, by przetrwać, a nie po to, by się poddać. - PAULO COELHO

Diagnostyka

Na pytania odpowiada  Prof. dr hab. n. med. Paweł Lampe - Kierownik Katedry i Kliniki Chirurgii Przewodu Pokarmowego Samodzielnego Publicznego Centralnego Szpitala Klinicznego Śląskiej Akademii Medycznej.

Rak trzustki niestety przez długi czas pozostaje bez objawów. Kiedy się pojawiają, mogą to być: żółtaczka, chudnięcie, bóle górnej części brzucha, często promieniujące do pleców, może nagle pojawić się cukrzyca. Mogą też wystąpić nudności i wymioty, zmiana rytmu wypróżnień, anemia, zakrzepowe zapalenie żył lub wyczuwalny guz. Objawy te najczęściej występują dopiero kiedy choroba już od dłuższego czasu trwa niezauważona i jest w zaawansowanym stadium.

Jakie badania powinno się wykonać w diagnostyce raka trzustki?

W przypadku podejrzenia choroby nowotworowej trzustki (na podstawie wyżej wymienionych objawów lub np. badania USG jamy brzusznej) należy wykonać tomografię komputerową (TK) jamy brzusznej z kontrastem i oznaczenie z krwi markerów CA 19-9 oraz CEA. Może być też konieczne badanie EUS (ultrasonografia endoskopowa) z biopsją zmiany. W diagnostyce przydatny jest też rezonans magnetyczny (MRI), cholangiopankreatografia wsteczna (ERCP), badanie pozytronowej tomografii emisyjnej (PET).
Ostateczne, pewne rozpoznanie raka trzustki można postawić jedynie na podstawie badania histopatologicznego – albo z biopsji w EUS, albo z materiału pobranego w czasie operacji.

Jak należy się dobrze przygotować do badania USG trzustki?

Ze względu na położenie, trzustkę często trudno jest uwidocznić w całości w badaniu USG, ponieważ przysłaniają ją np. gazy w jelicie. Dlatego warto zadbać o dobre przygotowanie: na dzień przed planowanym badaniem zastosować dietę lekkostrawną (bez jarzyn, owoców, ciemnego pieczywa) i trzy razy dziennie zażyć 2 kapsułki simetikonu (np. Espumisan, Ulgix), aby zmniejszyć ilość gazów jelitowych. W dniu badania należy nic nie jeść na 6h przed badaniem, powstrzymać się od palenia, żucia gumy i pić jedynie wodę niegazowaną.

Jak często należy badać trzustkę, aby wcześnie wykryć raka trzustki? I jakie to powinno być badanie?

W przypadku raka trzustki nie ma badań przesiewowych. Warto raz w roku wykonać badanie USG jamy brzusznej. Najważniejsze, aby w przypadku pojawienia się niepokojących objawów wymienionych w pyt. 1 nie zwlekać z wizytą u lekarza.

Dlaczego diagnostyka raka trzustki jest trudna?

Trudność wynika z braku objawów charakterystycznych dla tej choroby – podobne bóle brzucha mogą występować w zapaleniu trzustki, chorobie wrzodowej, w chorobach kręgosłupa. Żółtaczka może występować w wirusowym zapaleniu wątroby, w kamicy dróg żółciowych, przy innych nowotworach (dróg żółciowych, wątroby, dwunastnicy). Jeśli diagnostyka zostanie skierowana w niewłaściwym kierunku, prawidłowe rozpoznanie opóźni się.

Gdzie i kto powinien wykonywać pacjentom badania diagnostyczne w raku trzustki?

Pacjent niepokojące objawy powinien zgłosić swojemu Lekarzowi Rodzinnemu, który po zbadaniu chorego może go skierować na badanie USG jamy brzusznej oraz do specjalisty chorób wewnętrznych lub chirurgii. Zależnie od stanu pacjenta, dalsze badania są przeprowadzane ze skierowania z Poradni lub w ramach pobytu w Oddziale Chorób Wewnętrznych. Niestety, w obecnych realiach czas oczekiwania na termin przyjęcia w Poradni Specjalistycznej a następnie na wykonanie np. badania TK jest bardzo długi, co zmniejsza szansę na wczesną diagnozę.

Jakie znaczenie w diagnozowaniu raka trzustki odgrywa czas?

Jeśli choroba zostanie zdiagnozowana odpowiednio wcześnie, możliwe jest wykonanie operacji radykalnej, z usunięciem całego guza. Z czasem rak staje się nieresekcyjny a stan pacjenta pogarsza się. Jeśli stan chorego pozwala na wykonanie operacji, ma ona charakter paliatywny, tzn. pomaga usunąć objawy (żółtaczkę, wymioty), ale nie daje szansy na wyleczenie.

Czy obecnie w Polsce prowadzony jest jakiś program wczesnego wykrywania raka trzustki?

Nie, nie ma takiego programu.

Czy rak trzustki może być wcześnie wykryty?

Tak, jeśli diagnostyka zostanie przeprowadzona sprawnie zaraz po wystąpieniu objawów czy po przypadkowym wykryciu zmiany w trzustce.

Czy istnieje wczesna diagnostyka raka trzustki?

Nie, nie ma specjalnych badań, które mogłyby wcześnie wskazać na rozpoznanie raka trzustki.

Ta strona używa Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania - politykę prywatności. Można zablokować zapisywanie cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie. Zgadzam się